အဘိဓမ္မပိဋက ဓမ္မာနုလောမ တိကပဋ္ဌာန်း ပဋ္ဌာန်းပါဠိ (ပထမပိုင်း) — မြန်မာအနက် မှတ်ချက်။ ။ ဤဘာသာပြန်ချက်သည် ပေးပို့ထားသော “ပဋ္ဌာနပါဠိ.txt” ဖိုင်ပါ စာသားကို အခြေခံ၍ ပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ပါဠိအဘိဓမ္မာဝေါဟာရများကို အဓိပ္ပာယ်မလွဲစေရန် အချို့နေရာများတွင် မူရင်းဝေါဟာရကို ကွင်းစကွင်းပိတ်ဖြင့် ထည့်သွင်းထားသည်။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ထိုမြတ်စွာဘုရား၊ အရဟံ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓအား ရှိခိုးပါ၏။ (၁) ပစ္စယုဒ္ဒေသ — ပစ္စည်းတရားများကို အကျဉ်းဖော်ပြခြင်း ၁။ ဟေတုပစ္စည်း ၂။ အာရမ္မဏပစ္စည်း ၃။ အဓိပတိပစ္စည်း ၄။ အနန္တရပစ္စည်း ၅။ သမနန္တရပစ္စည်း ၆။ သဟဇာတပစ္စည်း ၇။ အညမညပစ္စည်း ၈။ နိဿယပစ္စည်း ၉။ ဥပနိဿယပစ္စည်း ၁၀။ ပုရေဇာတပစ္စည်း ၁၁။ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း ၁၂။ အာသေဝနပစ္စည်း ၁၃။ ကမ္မပစ္စည်း ၁၄။ ဝိပါကပစ္စည်း ၁၅။ အာဟာရပစ္စည်း ၁၆။ ဣန္ဒြိယပစ္စည်း ၁၇။ ဈာနပစ္စည်း ၁၈။ မဂ္ဂပစ္စည်း ၁၉။ သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း ၂၀။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း ၂၁။ အတ္ထိပစ္စည်း ၂၂။ နတ္ထိပစ္စည်း ၂၃။ ဝိဂတပစ္စည်း ၂၄။ အဝိဂတပစ္စည်း (၂) ပစ္စယနိဒ္ဒေသ — ပစ္စည်းတရားများကို အသေးစိတ်ဖော်ပြခြင်း ၁။ ဟေတုပစ္စည်း အမြစ်တရားခြောက်ပါးဖြစ်သော လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟတို့သည် မိမိတို့နှင့် ယှဉ်ဖက်ဖြစ်သော စိတ်နှင့် စေတသိက်တရားများ၊ ထိုတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရုပ်တရားများအတွက် ဟေတုပစ္စည်းအဖြစ် ကျေးဇူးပြုသည်။ ၂။ အာရမ္မဏပစ္စည်း အဆင်းအာရုံသည် စက္ခုဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများအတွက် အာရမ္မဏပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အသံအာရုံသည် သောတဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများအတွက် အာရမ္မဏပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အနံ့အာရုံသည် ဃာနဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများအတွက် အာရမ္မဏပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အရသာအာရုံသည် ဇိဝှါဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများအတွက် အာရမ္မဏပစ္စည်းဖြစ်သည်။ တွေ့ထိဖွယ်အာရုံသည် ကာယဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများအတွက် အာရမ္မဏပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ တွေ့ထိဖွယ်အာရုံတို့သည် မနောဓာတ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများအတွက်လည်း အာရမ္မဏပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ တရားအားလုံးသည် မနောဝိညာဏ်ဓာတ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများအတွက် အာရုံပစ္စည်းဖြစ်နိုင်သည်။ မည်သည့်တရားကို အာရုံပြု၍ စိတ်နှင့် စေတသိက်တရားများ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်ဖြစ်စေ၊ ထိုအာရုံတရားသည် ထိုစိတ်စေတသိက်တို့အတွက် အာရမ္မဏပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ၃။ အဓိပတိပစ္စည်း ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာဟူသော အဓိပတိလေးပါးတို့သည် မိမိတို့နှင့် ယှဉ်ဖက်သော တရားများနှင့် ထိုတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်တရားများအတွက် အဓိပတိပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ တစ်စုံတစ်ရာသော တရားကို အလွန်အလေးထား၍ အာရုံပြုသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် စိတ်နှင့် စေတသိက်တရားများအတွက်လည်း ထိုအလေးထားရာတရားသည် အဓိပတိပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ၄။ အနန္တရပစ္စည်း မျက်စိဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများ ချုပ်ငြိမ်းပြီးနောက် မနောဓာတ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ မနောဓာတ် ချုပ်ငြိမ်းပြီးနောက် မနောဝိညာဏ်ဓာတ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ထို့အတူ နားဝိညာဏ်၊ နှာခေါင်းဝိညာဏ်၊ လျှာဝိညာဏ်၊ ကိုယ်ဝိညာဏ်တို့နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများ ချုပ်ငြိမ်းပြီးနောက် မနောဓာတ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ မနောဓာတ်ချုပ်ငြိမ်းပြီးနောက် မနောဝိညာဏ်ဓာတ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ရှေ့ရှေ့ဖြစ်သော ကုသိုလ်တရားများသည် နောက်နောက်ဖြစ်သော ကုသိုလ်တရားများနှင့် အဗျာကတတရားများအတွက် အနန္တရပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ရှေ့ရှေ့ဖြစ်သော အကုသိုလ်တရားများသည် နောက်နောက်ဖြစ်သော အကုသိုလ်တရားများနှင့် အဗျာကတတရားများအတွက် အနန္တရပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ရှေ့ရှေ့ဖြစ်သော အဗျာကတတရားများသည် နောက်နောက်ဖြစ်သော အဗျာကတ၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တရားများအတွက် အနန္တရပစ္စည်းဖြစ်သည်။ မည်သည့်တရားတို့ ချုပ်ငြိမ်းပြီးနောက် မည်သည့်စိတ်စေတသိက်တရားတို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဖြစ်စေ၊ ရှေ့တရားတို့သည် နောက်တရားတို့အတွက် အနန္တရပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ၅။ သမနန္တရပစ္စည်း သမနန္တရပစ္စည်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာလည်း ရှေ့စိတ်စေတသိက်တို့ ချုပ်ငြိမ်းပြီးသည်နှင့် နောက်စိတ်စေတသိက်တို့ အစဉ်မပြတ် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေသော အကြောင်းဖြစ်ခြင်းဖြစ်သည်။ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်ဝိညာဏ်တို့နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများနောက်တွင် မနောဓာတ်၊ ထို့နောက် မနောဝိညာဏ်ဓာတ်တို့ အစဉ်လိုက်ဖြစ်ပေါ်ကြသည်။ ရှေ့ကုသိုလ်သည် နောက်ကုသိုလ်နှင့် အဗျာကတတရားတို့ကို၊ ရှေ့အကုသိုလ်သည် နောက်အကုသိုလ်နှင့် အဗျာကတတရားတို့ကို အစဉ်အဆက်ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ရှေ့အဗျာကတတရားသည် နောက်အဗျာကတ၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တရားတို့ကို အစဉ်အဆက်ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ရှေ့တွင် ချုပ်ငြိမ်းသွားသော စိတ်စေတသိက်တို့သည် နောက်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်စေတသိက်တို့အတွက် သမနန္တရပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ၆။ သဟဇာတပစ္စည်း အရူပခန္ဓာလေးပါးတို့သည် အချင်းချင်း တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်ပေါ်ခြင်းအားဖြင့် သဟဇာတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ မဟာဘုတ်လေးပါးတို့သည်လည်း အချင်းချင်း တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်ပေါ်ခြင်းအားဖြင့် သဟဇာတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ပဋိသန္ဓေတည်ချိန်၌ နာမ်နှင့် ရုပ်တို့သည် အချင်းချင်း သဟဇာတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ စိတ်နှင့် စေတသိက်တရားတို့သည် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တရားတို့အတွက် သဟဇာတပစ္စည်းဖြစ်သည်။ မဟာဘုတ်လေးပါးတို့သည် ဥပါဒါရုပ်တို့အတွက် သဟဇာတပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ရုပ်တရားတို့သည် အချို့အခါတွင် အရူပတရားတို့အတွက် သဟဇာတပစ္စည်းဖြစ်သော်လည်း အချို့အခါတွင် မဖြစ်ကြ။ ၇။ အညမညပစ္စည်း အရူပခန္ဓာလေးပါးတို့သည် အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုကြသည်။ မဟာဘုတ်လေးပါးတို့သည်လည်း အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုကြသည်။ ပဋိသန္ဓေတည်ချိန်၌ နာမ်နှင့် ရုပ်တို့သည် အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုကြသည်။ ၈။ နိဿယပစ္စည်း အရူပခန္ဓာလေးပါးတို့သည် အချင်းချင်း မှီရာအကြောင်းဖြစ်ကြသည်။ မဟာဘုတ်လေးပါးတို့သည် အချင်းချင်း မှီရာအကြောင်းဖြစ်ကြသည်။ ပဋိသန္ဓေတည်ချိန်၌ နာမ်နှင့် ရုပ်တို့သည် အချင်းချင်း မှီရာအကြောင်းဖြစ်ကြသည်။ စိတ်နှင့် စေတသိက်တို့သည် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တို့အတွက် မှီရာအကြောင်းဖြစ်ကြသည်။ မဟာဘုတ်တို့သည် ဥပါဒါရုပ်တို့အတွက် မှီရာအကြောင်းဖြစ်ကြသည်။ မျက်စိအကြည်ဓာတ်သည် မျက်စိဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် မှီရာအကြောင်းဖြစ်သည်။ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်အကြည်ဓာတ်တို့သည်လည်း သက်ဆိုင်ရာဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် ထိုနည်းတူ မှီရာအကြောင်းဖြစ်ကြသည်။ မနောဓာတ်နှင့် မနောဝိညာဏ်ဓာတ်တို့ မှီ၍ ဖြစ်ပေါ်နေသော ရုပ်တရားသည် ထိုစိတ်ဓာတ်တို့နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် နိဿယပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ၉။ ဥပနိဿယပစ္စည်း ရှေ့ကဖြစ်သော ကုသိုလ်တရားတို့သည် နောက်ကဖြစ်သော ကုသိုလ်တရားတို့၊ အချို့အကုသိုလ်တရားတို့နှင့် အဗျာကတတရားတို့အတွက် အားကြီးသော မှီရာအကြောင်းဖြစ်ကြသည်။ ရှေ့ကဖြစ်သော အကုသိုလ်တရားတို့သည် နောက်ကဖြစ်သော အကုသိုလ်တရားတို့၊ အချို့ကုသိုလ်တရားတို့နှင့် အဗျာကတတရားတို့အတွက် အားကြီးသော မှီရာအကြောင်းဖြစ်ကြသည်။ ရှေ့ကဖြစ်သော အဗျာကတတရားတို့သည် နောက်ကဖြစ်သော အဗျာကတ၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တရားတို့အတွက် အားကြီးသော မှီရာအကြောင်းဖြစ်ကြသည်။ ဥတု (ရာသီဥတု)၊ ဘောဇဉ် (အစားအစာ)၊ ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် သေနာသန (နေရာထိုင်ခင်း) တို့သည်လည်း ဥပနိဿယပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ၁၀။ ပုရေဇာတပစ္စည်း မျက်စိအကြည်ဓာတ်သည် မျက်စိဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့ မဖြစ်ပေါ်မီကတည်းက ရှိနှင့်နေသဖြင့် ၎င်းတို့အတွက် ပုရေဇာတပစ္စည်းဖြစ်သည်။ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်အကြည်ဓာတ်တို့သည်လည်း သက်ဆိုင်ရာဝိညာဏ်တို့အတွက် ထိုနည်းတူ ပုရေဇာတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ အဆင်းသည် မျက်စိဝိညာဏ်အတွက်၊ အသံသည် နားဝိညာဏ်အတွက်၊ အနံ့သည် နှာခေါင်းဝိညာဏ်အတွက်၊ အရသာသည် လျှာဝိညာဏ်အတွက်၊ တွေ့ထိဖွယ်အာရုံသည် ကိုယ်ဝိညာဏ်အတွက် ပုရေဇာတပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ တွေ့ထိဖွယ်တို့သည် မနောဓာတ်အတွက်လည်း ပုရေဇာတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ မနောဓာတ်နှင့် မနောဝိညာဏ်ဓာတ်တို့ မှီ၍ ဖြစ်ပေါ်နေသော ရုပ်တရားသည် မနောဓာတ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် ပုရေဇာတပစ္စည်းဖြစ်သည်။ မနောဝိညာဏ်ဓာတ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက်မူ အချို့အခါတွင် ပုရေဇာတပစ္စည်းဖြစ်ပြီး အချို့အခါတွင် မဖြစ်ပါ။ ၁၁။ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း နောက်မှဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်နှင့် စေတသိက်တရားတို့သည် ရှေးဦးကတည်းက ဖြစ်ပြီးသော ဤကိုယ်ခန္ဓာအတွက် ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ၁၂။ အာသေဝနပစ္စည်း ရှေ့ရှေ့ဖြစ်သော ကုသိုလ်တရားတို့သည် နောက်နောက်ဖြစ်သော ကုသိုလ်တရားတို့ကို အလေ့အကျင့်အားဖြင့် ပိုမိုအားကောင်းစေသော အကြောင်းဖြစ်သည်။ ရှေ့ရှေ့ဖြစ်သော အကုသိုလ်တရားတို့သည် နောက်နောက်ဖြစ်သော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ထိုနည်းတူ အားကောင်းစေသည်။ ရှေ့ရှေ့ဖြစ်သော ကိရိယာဗျာကတတရားတို့သည် နောက်နောက်ဖြစ်သော ကိရိယာဗျာကတတရားတို့ကို အားကောင်းစေသည်။ ၁၃။ ကမ္မပစ္စည်း ကုသိုလ်ကံနှင့် အကုသိုလ်ကံတို့သည် ဝိပါက်ခန္ဓာများနှင့် ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တရားများအတွက် ကမ္မပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ စေတနာသည် မိမိနှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများနှင့် စေတနာကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တရားများအတွက်လည်း ကမ္မပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ၁၄။ ဝိပါကပစ္စည်း ဝိပါက်ဖြစ်သော အရူပခန္ဓာလေးပါးတို့သည် အချင်းချင်း ဝိပါကပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုကြသည်။ ၁၅။ အာဟာရပစ္စည်း စားသောက်၍ ဝင်ရောက်သော အာဟာရ (ကဗဠီကာရအာဟာရ) သည် ဤကိုယ်ခန္ဓာအတွက် အာဟာရပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အရူပအာဟာရများသည် မိမိတို့နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများနှင့် ထိုတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်တရားများအတွက် အာဟာရပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ၁၆။ ဣန္ဒြိယပစ္စည်း မျက်စိဣန္ဒြေသည် မျက်စိဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် ဣန္ဒြိယပစ္စည်းဖြစ်သည်။ နားဣန္ဒြေသည် နားဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် ဖြစ်သည်။ နှာခေါင်းဣန္ဒြေသည် နှာခေါင်းဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် ဖြစ်သည်။ လျှာဣန္ဒြေသည် လျှာဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ဣန္ဒြေသည် ကိုယ်ဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် ဖြစ်သည်။ ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေသည် ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တရားတို့အတွက် ဣန္ဒြိယပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အရူပဣန္ဒြေများသည် မိမိတို့နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားများနှင့် ထိုတရားတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တရားများအတွက် ဣန္ဒြိယပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ၁၇။ ဈာနပစ္စည်း ဈာန်အင်္ဂါတရားတို့သည် မိမိတို့နှင့် ယှဉ်ဖက်သော တရားများနှင့် ထိုတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရုပ်တရားများအတွက် ဈာနပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ၁၈။ မဂ္ဂပစ္စည်း မဂ်အင်္ဂါတရားတို့သည် မိမိတို့နှင့် ယှဉ်ဖက်သော တရားများနှင့် ထိုတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရုပ်တရားများအတွက် မဂ္ဂပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ၁၉။ သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း အရူပခန္ဓာလေးပါးတို့သည် အချင်းချင်း ယှဉ်တွဲပေါင်းစပ်၍ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းအားဖြင့် သမ္ပယုတ္တပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ၂၀။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း ရုပ်တရားတို့သည် နာမ်တရားတို့နှင့် သီးခြားကွဲပြားနေခြင်းအားဖြင့် နာမ်တရားတို့အတွက် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ နာမ်တရားတို့သည်လည်း ရုပ်တရားတို့နှင့် သီးခြားကွဲပြားနေခြင်းအားဖြင့် ရုပ်တရားတို့အတွက် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ၂၁။ အတ္ထိပစ္စည်း အရူပခန္ဓာလေးပါးတို့သည် အချင်းချင်း ရှိနေခြင်းအားဖြင့် အတ္ထိပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ မဟာဘုတ်လေးပါးတို့သည်လည်း အချင်းချင်း အတ္ထိပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ပဋိသန္ဓေတည်ချိန်၌ နာမ်နှင့် ရုပ်တို့သည် အချင်းချင်း အတ္ထိပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ စိတ်နှင့် စေတသိက်တို့သည် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တို့အတွက် အတ္ထိပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ မဟာဘုတ်တို့သည် ဥပါဒါရုပ်တို့အတွက် အတ္ထိပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်အကြည်ဓာတ်တို့သည် သက်ဆိုင်ရာဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် အတ္ထိပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ တွေ့ထိဖွယ်တို့သည် သက်ဆိုင်ရာဝိညာဏ်နှင့် မနောဓာတ်တို့အတွက် အတ္ထိပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ မနောဓာတ်နှင့် မနောဝိညာဏ်ဓာတ်တို့ မှီ၍ဖြစ်သော ရုပ်တရားသည် ထိုဓာတ်တို့နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် အတ္ထိပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ၂၂။ နတ္ထိပစ္စည်း အတူတကွ အစဉ်လိုက် ချုပ်ငြိမ်းသွားသော ရှေ့စိတ်စေတသိက်တရားတို့သည် နောက်မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်စေတသိက်တရားတို့အတွက် မရှိခြင်းအားဖြင့် နတ္ထိပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ၂၃။ ဝိဂတပစ္စည်း ရှေ့စိတ်စေတသိက်တို့သည် နောက်စိတ်စေတသိက်တို့ မဖြစ်ပေါ်မီ ချုပ်ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းအားဖြင့် ဝိဂတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ၂၄။ အဝိဂတပစ္စည်း အရူပခန္ဓာလေးပါးတို့သည် အချင်းချင်း မကွယ်ပျောက်သေးဘဲ ရှိနေခြင်းအားဖြင့် အဝိဂတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ မဟာဘုတ်လေးပါးတို့သည်လည်း အချင်းချင်း အဝိဂတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ပဋိသန္ဓေတည်ချိန်၌ နာမ်နှင့် ရုပ်တို့သည် အချင်းချင်း အဝိဂတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ စိတ်နှင့် စေတသိက်တို့သည် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တို့အတွက် အဝိဂတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ မဟာဘုတ်တို့သည် ဥပါဒါရုပ်တို့အတွက် အဝိဂတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်အကြည်ဓာတ်တို့သည် သက်ဆိုင်ရာဝိညာဏ်နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် အဝိဂတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ တွေ့ထိဖွယ်တို့သည် သက်ဆိုင်ရာဝိညာဏ်နှင့် မနောဓာတ်တို့အတွက် အဝိဂတပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ မနောဓာတ်နှင့် မနောဝိညာဏ်ဓာတ်တို့ မှီ၍ ဖြစ်ပေါ်နေသော ရုပ်တရားသည် ထိုဓာတ်တို့နှင့် ယှဉ်ဖက်တရားတို့အတွက် အဝိဂတပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ပစ္စယနိဒ္ဒေသ ပြီး၏။ အောက်ပါ မြန်မာအနက်နှင့် ရှင်းလင်းချက်များကို ပဋ္ဌာန်း ၂၄ ပစ္စည်းအလိုက် သီးခြားဖတ်ရှုနိုင်ရန် App အတွင်း ထည့်သွင်းထားသည်။ ပါဠိမူရင်းကို သီးခြားပြထားပြီး မြန်မာအနက်တွင် ပါဠိဝေါဟာရများ မရောနှောစေရန် ပြန်လည်ရေးသားထားသည်။